Waterdichte LED-armaturen (tri-proof): het juiste IP65-armatuur kiezen voor industrie, garages en koelcellen

Het waterdichte LED-armatuur, ook tri-proof genoemd, is het werkpaard van de zakelijke verlichting: een afgesloten lineair armatuur dat hangt in werkplaatsen, parkings, koelcellen, voedingsbedrijven, stallen en technische ruimtes. Omdat ze allemaal op elkaar lijken, vergelijken kopers vaak alleen prijs en wattage. Toch zitten de verschillen die bepalen of een armatuur vijftien jaar meegaat of na twee jaar uitvalt in het behuizingsmateriaal, de dichtingen, de driver en de manier waarop de armaturen worden doorgekoppeld. Deze gids legt uit wat u moet controleren voordat u bestelt.

Wat maakt een armatuur “tri-proof”?

Een tri-proof armatuur is een afgesloten lineair armatuur met een LED-print en driver achter een diffuser. De naam verwijst naar drie beschermingen: tegen water, tegen stof en tegen stoten of corrosie. In de praktijk betekent dat een IP-waarde van IP65 of IP66, een slagvastheid van minstens IK08 en materialen die bestand zijn tegen vocht en reinigingsmiddelen. Gangbare lengtes zijn 60, 120 en 150 cm, zodat ze aansluiten op de oude TL-armaturen die ze vervangen.

De IP- en IK-codes beschrijven alleen het testresultaat van een nieuw armatuur. Of het die bescherming behoudt, hangt af van de kwaliteit van de dichtingen, de kabelwartels en de clips, en van een correcte installatie. Daar zit het verschil tussen goedkope en goede armaturen.

Behuizingsmateriaal en chemische bestendigheid

Materiaal	Sterke punten	Let op
Polycarbonaat (PC) behuizing en diffuser	Zeer slagvast, licht, voordelig, goede IP-afdichting	Kan vergelen zonder UV-stabilisatie; gevoelig voor sommige oplosmiddelen en sterk alkalische reinigingsmiddelen
Aluminium voet met PC-diffuser	Betere warmteafvoer, langere levensduur van driver en LED bij hoog vermogen	Corrosie in agressieve omgevingen zonder coating
PMMA-diffuser (acryl)	Hogere lichtdoorlaat, betere UV-bestendigheid	Minder slagvast; minder geschikt waar voorwerpen het armatuur kunnen raken
Inox clips	Roesten niet in vochtige of corrosieve ruimtes	Gegalvaniseerde stalen clips roesten in stallen, carwashes en kustgebieden

Vraag voor stallen met ammoniak, voedingsbedrijven met dagelijkse natte reiniging en carwashes de verklaring van chemische bestendigheid van de fabrikant op en kies armaturen die specifiek voor die omgeving zijn vrijgegeven. Meer in stalverlichting en verlichting in de voedingsindustrie.

Lengte, wattage en rendement

Lengte	Typisch vermogen	Typische lichtstroom	Typische montagehoogte	Vervangt
60 cm	15–20W	2.000–3.000 lm	2,5–3,5 m	1×18W of 2×18W TL
120 cm	25–40W	4.000–7.000 lm	3–5 m	2×36W TL
150 cm	45–60W	6.000–9.000 lm	4–8 m	2×58W TL

Binnen dezelfde lengte kan het rendement sterk verschillen: van ongeveer 120–140 lm/W bij basisarmaturen tot 190–200 lm/W bij premiumversies. Een armatuur van 200 lm/W geeft hetzelfde licht met ongeveer 30% minder vermogen dan een armatuur van 140 lm/W. Bij veel branduren verdient de hogere aankoopprijs zich meestal binnen enkele jaren terug; zie lumen versus lumen per watt en LED-terugverdientijd berekenen.

Montagehoogte en tussenafstand

Waterdichte armaturen hebben meestal een brede stralingshoek van ongeveer 120°. Als vuistregel kan de tussenafstand ongeveer 1 tot 1,5 keer de montagehoogte bedragen voor een gelijkmatige verlichting. Boven ongeveer 6–8 m spreidt het licht te veel en valt een groot deel op de wanden en de bovenkant van de stellingen; een High Bay met een smallere bundel geeft dan meer licht op de vloer per watt. In gangpaden met hoge stellingen geeft een doorlopende rij doorgekoppelde armaturen langs het gangpad vaak een betere verticale verlichtingssterkte op de stellingen dan losse High Bays. Bevestig de indeling altijd met een lichtberekening; wij maken die gratis.

Doorkoppelen: meerdere armaturen doorlussen

Doorkoppelbare armaturen hebben een ingang en een uitgang, zodat u een rij armaturen vanuit één voedingskabel kunt voeden. Dat bespaart bekabeling en installatietijd, vooral bij lange rijen. Let op drie punten:

• Maximaal aantal per groep. Elke driver trekt bij het inschakelen een inschakelstroom. De datasheet vermeldt hoeveel armaturen per type automaat aangesloten mogen worden; wie dat overschrijdt, krijgt een automaat die onverwacht springt. Meer in automaat of differentieel springt bij LED-verlichting.
• Stroomvastheid van de interne doorlusbedrading. De totale stroom van de hele rij loopt door het eerste armatuur. Respecteer het maximum dat de fabrikant opgeeft.
• Afdichting. Sluit ongebruikte kabelingangen af met de meegeleverde blindstoppen en gebruik connectoren met de juiste IP-waarde. Een open wartel maakt van een IP65-armatuur een IP20-armatuur.

Voor lange doorlopende rijen in grote hallen kan een lichtlijnsysteem een alternatief zijn.

Opties: dimmen, sensor en noodverlichting

Omdat waterdichte armaturen afgesloten zijn, zijn opties achteraf moeilijk toe te voegen. Beslis voor u bestelt:

• DALI- of 1-10V-dimmen voor daglichtregeling, stand-by dimmen of integratie in een gebouwbeheersysteem.
• Geïntegreerde bewegingsmelder voor parkings, bergingen, trappenhuizen en technische ruimtes. Welk sensortype bij welke ruimte past, leest u in PIR- of HF-bewegingsmelder.
• Noodmodule met batterij, zodat bepaalde armaturen ook als noodverlichting langs vluchtwegen dienen; zie noodverlichting: verplichtingen en normen.

Welk waterdicht armatuur voor welke toepassing?

Toepassing	Waar u op let
Werkplaatsen en garages	IP65, IK08, 4000–5000K, hoge CRI waar kleuren belangrijk zijn; zie werkplaatsverlichting
Ondergrondse parkings	IP65, geïntegreerde sensor of stand-by dimmen, doorkoppelbare rijen; zie verlichting van ondergrondse parkings
Koelcellen en diepvriesruimtes	Goedgekeurd voor lage omgevingstemperaturen, afgedicht tegen condens; zie koelcelverlichting
Voedingsindustrie	IP65/IP66, splintervrije diffuser zonder glas, bestand tegen reinigingsmiddelen
Stallen	Ammoniakbestendige behuizing, inox clips, IP65 of hoger
Kelders, technische ruimtes, bergingen	60 of 120 cm, sensor bij korte aanwezigheid
Overdekte buitenruimtes en laadkades	IP65 of IP66, UV-gestabiliseerde behuizing, geschikt temperatuurbereik

De vijf meest gemaakte fouten

1. Kabelingangen open laten of een verkeerde kabeldiameter in de wartel gebruiken, waardoor vocht binnendringt.
2. Te veel armaturen doorkoppelen op één groep, waardoor de automaat bij het inschakelen springt.
3. Een standaard PC-armatuur in een agressieve omgeving gebruiken, zoals een stal of carwash, waar de behuizing bros wordt.
4. Waterdichte armaturen te hoog hangen, waar een High Bay meer licht op de vloer zou geven.
5. Opties vergeten zoals sensor, DALI of noodmodule, die achteraf niet meer toe te voegen zijn.

Waterdichte LED-armaturen van Clightstore – IP65, doorkoppelbaar, tot 200 lm/W, met DALI- of sensoropties, 3 tot 5 jaar garantie:

Veelgestelde vragen

Wat betekent tri-proof?

Tri-proof betekent dat het armatuur beschermd is tegen drie dingen: water, stof en stoten of corrosie. In de praktijk is het een afgesloten lineair armatuur met minstens IP65 en IK08, geschikt voor vochtige, stoffige en veeleisende omgevingen.

Is IP65 voldoende, of heb ik IP66 nodig?

IP65 beschermt tegen waterstralen uit elke richting en volstaat voor de meeste werkplaatsen, parkings en koelcellen. Kies IP66 waar armaturen met krachtige waterstralen gereinigd worden, zoals in de voedingsindustrie en carwashes.

Hoeveel waterdichte armaturen kan ik op één groep doorkoppelen?

Dat hangt af van de inschakelstroom van de driver, het type automaat en de stroomvastheid van de interne doorlusbedrading. Het maximale aantal per automaat staat in de datasheet. Wie dat overschrijdt, krijgt een automaat die bij het inschakelen springt.

Kan ik waterdichte armaturen buiten gebruiken?

Onder een luifel of aan overdekte laadkades wel, op voorwaarde dat het armatuur IP65 of hoger is, een UV-gestabiliseerde behuizing heeft en geschikt is voor het lokale temperatuurbereik. Voor volledig blootgestelde gevels en terreinen zijn schijnwerpers of wandarmaturen meestal een betere keuze.

Tot welke hoogte kan ik waterdichte armaturen monteren?

Meestal tot ongeveer 6–8 m met armaturen van 150 cm. Daarboven geven High Bays met een smallere bundel meer licht op de vloer per watt. In gangpaden met hoge stellingen kunnen doorlopende rijen lineaire armaturen wel nog de betere keuze zijn.

Vervang ik oude waterdichte TL-armaturen of alleen de buizen?

In vochtige ruimtes is een volledig nieuw waterdicht LED-armatuur meestal de betere keuze: de oude dichtingen zijn vaak verouderd, en een nieuw armatuur is efficiënter en komt met nieuwe garantie. Zie TL-buis vervangen door LED voor wanneer een buiswissel nog zinvol is.