LED Οδοφωτισμός: Κατηγορίες DIN EN 13201, Απόσταση Ιστών & Εξοικονόμηση

Ο οδικός φωτισμός αποτελεί για πολλούς δήμους έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας, και ταυτόχρονα ζήτημα οδικής ασφάλειας. Η αντικατάσταση παλαιών λαμπτήρων νατρίου ή υδραργύρου με LED εξοικονομεί συνήθως 50–70%, και με νυχτερινή υποβάθμιση ακόμη περισσότερο. Ο παρών οδηγός εξηγεί τις κλάσεις φωτισμού σύμφωνα με το DIN EN 13201, τα ύψη ιστών και τις αποστάσεις, καθώς και τα κριτήρια επιλογής που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη δήμοι και επιχειρήσεις.

Κλάσεις Φωτισμού σύμφωνα με το DIN EN 13201

Κλάση	Εφαρμογή	Μέγεθος Αξιολόγησης
M1–M6	Δρόμοι με μηχανοκίνητη κυκλοφορία, μεσαία έως υψηλή ταχύτητα	Φωτεινότητα επί του οδοστρώματος (cd/m²)
C0–C5	Ζώνες σύγκρουσης: διασταυρώσεις, κυκλικοί κόμβοι, διαβάσεις πεζών	Βαθμός Φωτισμού (Lux)
P1–P6	Πεζοδρόμοι και ποδηλατοδρόμοι, οδοί πρόσβασης, Χώροι Στάθμευσης σε κατοικημένες περιοχές	Βαθμός Φωτισμού (Lux)

Για τις κλάσεις P ισχύουν μέσοι βαθμοί φωτισμού περίπου 15 Lux (P1) έως 10, 7,5, 5 και 3 έως 2 Lux (P6). Η εφαρμοστέα κλάση εξαρτάται από τον κυκλοφοριακό φόρτο, την ταχύτητα, τη φωτεινότητα περιβάλλοντος και τον κίνδυνο εγκληματικότητας, και καθορίζεται από τον δήμο ή τον μελετητή.

Ύψος Ιστού, Απόσταση και Ισχύς

Τύπος Δρόμου	Ύψος Ιστού	Απόσταση Ιστών	Ισχύς LED
Πεζοδρόμος, ποδηλατοδρόμος, μονοπάτι πάρκου	3–5 m	15–25 m	20–40W
Οδός πρόσβασης και οικιστική οδός	4–6 m	20–30 m	30–60W
Συλλεκτήρια οδός, βιομηχανική ζώνη	6–8 m	25–35 m	60–100W
Κύρια οδός κυκλοφορίας	8–10 m	30–40 m	100–200W

Οι τιμές αυτές είναι ενδεικτικές. Για σχεδιασμό σύμφωνα με τα πρότυπα, κάθε δρόμος υπολογίζεται ως προς τη φωτεινότητα ή τον βαθμό φωτισμού και την ομοιομορφία, κάτι που αναλαμβάνουμε δωρεάν μέσω Υπολογισμού DIALux.

LED Φωτιστικά Οδού

Θερμοκρασία Χρώματος, Προστασία Εντόμων και Φωτορύπανση

Το Ουδέτερο Λευκό φως (4000K) βελτιώνει την αντίθεση και την αναγνώριση χρωμάτων. Σε κατοικημένες περιοχές, κοντά σε υδάτινα σώματα και σε περιοχές φυσικού κάλλους, δήμοι και τοπική νομοθεσία απαιτούν όλο και συχνότερα 3000K ή θερμότερο, καθώς το βραχύκυμο φως προσελκύει έντομα και ενοχλεί τους κατοίκους. Εξίσου σημαντικό είναι να μην εκπέμπεται φως προς τα άνω: τα σύγχρονα LED Φωτιστικά Οδού με επίπεδο γυαλί εκπέμπουν σχεδόν αποκλειστικά προς τα κάτω.

Έλεγχος: Νυχτερινή Υποβάθμιση και Αισθητήρες

• Αισθητήρας φυσικού φωτός: Ανάβει στο λυκόφως, χωρίς κεντρικό έλεγχο.
• Νυχτερινή υποβάθμιση: Drivers με χρονοπρόγραμμα μειώνουν αυτόματα τη φωτεινότητα τη νύχτα στο 50% ή λιγότερο.
• Ανίχνευση κίνησης: Σε μονοπάτια με μικρή κυκλοφορία, το Φωτιστικό αυξάνει τη φωτεινότητά του μόνο κατά την προσέγγιση.

Περισσότερες πληροφορίες για συστήματα ρύθμισης φωτεινότητας στον οδηγό 0-10V, 1-10V και TRIAC.

Παράδειγμα Υπολογισμού: Δήμος με 500 Σημεία Φωτισμού

500 λαμπτήρες νατρίου 70W (περίπου 85W με το ballast), 4.100 ώρες λειτουργίας ετησίως, 0,30 €/kWh. Αντικατάσταση με LED Φωτιστικά 30W με νυχτερινή υποβάθμιση (κατά μέσο όρο 75% ισχύος):

• Παλαιό: 500 × 85W × 4.100 h = 174.250 kWh, περίπου 52.300 € ετησίως
• Νέο: 500 × 30W × 0,75 × 4.100 h = 46.125 kWh, περίπου 13.800 € ετησίως
• Εξοικονόμηση περίπου 38.500 € ετησίως, επιπλέον μείωση συντήρησης

Για δήμους υπάρχουν χρηματοδοτικά προγράμματα για την αναβάθμιση του εξωτερικού φωτισμού. Τη διαδικασία για τον δικό σας υπολογισμό παρουσιάζει ο οδηγός Υπολογισμός Απόσβεσης LED. Για Χώρους Στάθμευσης ισχύει ξεχωριστός οδηγός: Φωτισμός Χώρων Στάθμευσης.

Συχνές Ερωτήσεις

Πόσο φωτεινός πρέπει να είναι ο φωτισμός σε έναν οικιστικό δρόμο;

Οι οικιστικοί δρόμοι και δρόμοι ήπιας κυκλοφορίας εντάσσονται συνήθως στις κατηγορίες P της DIN EN 13201, με μέση φωτεινή ένταση περίπου 3 έως 10 lux, ανάλογα με την κυκλοφορία και το περιβάλλον.

Μπορώ να τοποθετήσω LED φωτιστικά δρόμου σε υπάρχοντες ιστούς;

Ναι, στις περισσότερες περιπτώσεις. Τα φωτιστικά εφαρμόζουν σε τυπικές αγκύλες ιστών διαμέτρου 60 mm και είναι ελαφρύτερα από τα παλαιά φωτιστικά.

Ποια Θερμοκρασία Χρώματος ενδείκνυται για τον οδικό φωτισμό;

3000K σε οικιστικές περιοχές και περιοχές κοντά στη φύση, 4000K σε κεντρικούς δρόμους και εμπορικές ζώνες.

Πόσο εξοικονομεί ο LED οδικός φωτισμός;

Σε σύγκριση με λαμπτήρες νατρίου ή υδραργύρου, τυπικά 50–70%, ενώ με μείωση φωτεινότητας κατά τη διάρκεια της νύχτας επιτυγχάνεται επιπλέον εξοικονόμηση 20–30%.

Υπάρχουν επιδοτήσεις για δήμους;

Ναι, για την ανακαίνιση του εξωτερικού και οδικού φωτισμού υπάρχουν προγράμματα επιδότησης. Οι όροι αλλάζουν τακτικά· η αίτηση πρέπει συνήθως να υποβληθεί πριν από την ανάθεση της σύμβασης.